An tAcht um Shaoráil Faisnéise, 2014

Chuir an tUachtarán a lámh leis an Acht um Shaoráil Faisnéise, 2014 (Acht SF, 2014), an 14 Deireadh Fómhair 2014. Tháinig sé in éifeacht an lá sin, faoi réir dátaí áirithe tosach feidhme do na forálacha sonracha a leagtar amach in alt 1 den Acht. Is féidir an tAcht nua a rochtain ach cliceáil ar an nasc seo a leanas [LINK]

Féadfaidh tú iarratas a dhéanamh chuig an gCoimisiún um Cheapacháin Seirbhíse Poiblí ar rochtain ar fhaisnéis áirithe atá á sealbhú ag an gCoimisiún. Mar sin féin, cuirtear teorainn leis an Acht um Shaoráil Faisnéise, 2014, leis na taifid a fhéadfar a rochtain.

Cé na taifid a chlúdaítear ag an gCoimisiún um Cheapacháin Seirbhíse Poiblí?

Faoin Acht um Shaoráil Faisnéise, tá gach duine i dteideal iarratas a dhéanamh ar rochtain ar fhaisnéis nach bhfuil ar fáil don phobal ar shlí eile. Tríd is tríd, tá duine i dteideal na nithe seo a leanas:

  1. Rochtain a fháil ar thaifid atá i seilbh na hOifige.
  2. Go gceartófaí faisnéis phearsanta, a bhaineann leis féin, agus atá i seilbh na hOifige, i gcás ina bhfuil an fhaisnéis sin míchruinn, neamhiomlán nó míthreorach.
  3. Rochtain a fháil ar chúiseanna le breitheanna a thug an Oifig agus a chuaigh i bhfeidhm go díreach air.

D’fhéadfadh go mbeadh taifid eile ar fáil freisin faoin Acht um Shaoráil Faisnéise (faoi réir na ngnáthdhíolúintí), amhail iad sin a bhaineann le riarachán na hOifige.

Conas iarraidh a dhéanamh

Chun taifid an Choimisiúin um Cheapacháin Seirbhíse Poiblí a iarraidh, scríobh chugainn á lua go bhfuil iarraidh á déanamh agat faoin Acht um Shaoráil Faisnéise, 2014. Ba cheart duit d’iarraidh a sheoladh chuig: An tOifigeach Saorála Faisnéise, An Coimisiún um Cheapacháin Seirbhíse Poiblí, 18 Sráid Líosain Íochtarach, Baile Átha Cliath 2. Mar mhalairt air sin, ba cheart duit í a sheoladh chuig info@cpsa.ie.

Conas is féidir leat cabhrú linn déileáil le d’iarraidh

Má tá taifead á iarraidh agat, ba cheart duit a oiread faisnéise agus is féidir a chur ar fáil chun cabhrú linn é a aimsiú. Más mian leat é a fháil i bhformáid ar leith (e.g. fótachóip, tras-scríbhinn nó diosca ríomhaireachta) nó más mian leat é a scrúdú, ba cheart duit an méid sin a lua go soiléir i d’iarraidh. Má tá tú ag iarraidh leasú ar thaifead, ba cheart duit an taifead lena mbaineann agus an leasú a theastaíonn a lua i d’iarraidh. Ba cheart duit fianaise a thabhairt freisin á léiriú go bhfuil gá ann leis an leasú.

An gá dom táille a íoc?

I gcúinsí áirithe, gearrtar táillí faoin Acht um Shaoráil Faisnéise, 2014. Ní ghearrtar aon táille as iarraidh thosaigh saorála faisnéise a dhéanamh. Is ionann an táille as athbhreithniú inmheánach agus €30 nó is ionann í agus €10 do dhaoine a bhfuil cárta leighis acu. I gcás gur gá duit táille a íoc leis an Oifig seo as athbhreithniú inmheánach, féadfaidh tú íoc le seic, dréacht bainc nó ordú poist.

Cá fhad a thógfaidh sé?

A luaithe a fhaigheann an Oifig seo iarraidh, tá ceithre seachtaine ar a mhéad aici chun breith a thabhairt. Eiseofar an bhreith chugat i scríbhinn agus sonrófar inti cé acu atáthar ag deonú d’iarrata, atáthar ag deonú d’iarrata go páirteach nó atáthar ag diúltú di. Tabharfar an chúis/na cúiseanna ar thángthas ar an mbreith sin duit sa bhreith i scríbhinn.

Cad a dhéanfaidh mé mura bhfuilim sásta leis an mbreith?

Más rud é nach bhfuil tú sásta leis an mbreith nó nach bhfuair tú breith tar éis ceithre seachtaine (ar a dtugtar diúltú géilleadh d’iarraidh saorála faisnéise gan freagra a thabhairt), féadfaidh tú iarratas a dhéanamh ar ‘athbhreithniú inmheánach’.

Is é atá in ‘athbhreithniú inmheánach’ ná sásra achomhairc laistigh den Oifig seo. Is é oifigeach atá níos sinsearaí ná an duine a thug an bhreith ar d’iarraidh bhunaidh a bheidh i mbun an athbhreithnithe inmheánaigh. Chun athbhreithniú inmheánach a iarraidh, ní mór duit scríobh chuig an Oifig seo agus tagairt a dhéanamh don bhreith a fuarthas (má tugadh breith) agus a lua go bhfuil achomharc athbhreithnithe inmheánaigh á dhéanamh agat. Ní fhéadfaidh tú aon saincheisteanna breise a tharraingt anuas i d’achomharc athbhreithnithe inmheánaigh. Is é cuspóir aonair an athbhreithnithe go ndéanfaidh oifigeach athbhreithniú ar an mbreith a tugadh ar d’iarraidh bhunaidh amháin. Tá trí seachtaine ag an Oifig seo chun breith a thabhairt ar d’iarraidh ar athbhreithniú inmheánach.

Más rud é nach bhfuil tú sásta leis an mbreith ar an athbhreithniú inmheánach nó nach bhfuair tú breith tar éis trí seachtaine (meastar gur diúltú gan freagra a thabhairt é sin), féadfaidh tú achomharc a dhéanamh in aghaidh na breithe chun na hArd-Chúirte ar phonc dlí de réir alt 24(3) den Acht um Shaoráil Faisnéise, 2014. Foráiltear le halt 24(4)(a) den Acht um Shaoráil Faisnéise, 2014, nach mór achomharc a thionscnamh de ghnáth tráth nach déanaí ná 4 seachtaine tar éis fógra maidir leis an mbreith lena mbaineann a thabhairt don duine a bhfuil an t-achomharc á thionscnamh aige nó aici. Mar sin féin, i gcás gurb é breith na hOifige seo gur cheart rochtain a thabhairt ar roinnt taifead (lena n-áirítear codanna de thaifid) ach ní ar na taifid go léir a iarradh, foráiltear le halt 24(4)(b)(i) go mbeidh 8 seachtaine, tar éis an dáta a tugadh an fógra maidir leis an mbreith lena mbaineann, ag an iarrthóir chun achomharc a thionscnamh chun na hArd-Chúirte.